Astrofotografçıların üzerinde en çok hassasiyet göstermeleri gereken konulardan biri de, Türkçe’ye KAYMA AYARI diye tercüme edilebilecek "drift alignment" dir.
Ekseni kutup yıldızına hedefledikten sonra bu ilave Kayma Ayarına neden gerek var? Çünkü biliyoruz ki, Polaris merkezde değil, o da Gerçek Kuzey Noktasının etrafında dönüyor ve biz bu noktayı bularak kundağımızın buraya yönlendirmeliyiz.
Ekvatoryel kundağımızın bir polar dürbünü varsa ve kutup yıldızını tariflere göre istenen yere getirsek bile, bu kayma konrolünü yapmalıyız. Bunun için öncelikle aydınlatmalı bir göz merceğine ihtiyacımız var.
Kayma Ayarına başlarken, göz merceğinden gördüğümüz yönlerin doğru olduğuna emin olmalıyız. Bu konuda şüpheler varsa, tüm yapılması gerekenleri de anlatan şu videoyu mutlaka izleyin:
http://www.andysshotglass.com/DriftAlignment.html
Aydınlatmalı göz merceğinin eksenlerini, teleskopun sağ ve dik açıklık eksenleri ile çakıştırmak çok önemlidir. Seçeceğimiz bir yıldızı, göz merceğinin görüş alanının köşesine yakın bir yere almak ve işlemi hızlandırmak için teleskopun veya kundağın takip motorlarını kapamak gerekir. Yıldızın hareket yönü doğu-batı doğrultusudur. Yıldız, birbirine dik iki grup paralel çizgeden biri boyunca hareket edecek şekilde mercek döndürülür. Bu yön doğu-batı, ona dik olan da doğal olarak kuzey-güney yönüdür.
Önce yatay (dogu - batı) yönündeki kaymaya bakılır. Kuzey yarımkürede olduğumuza göre, kayma kontrolü için güneyde ve gök meridyeni üstünde ve gök ekvatoruna yakın bır yıldız seçilir ve göz merceğinde birkaç dakika hareketine bakılır. Eger yıldızdaki kayma asağı dogru (güneye) ise, kuzeye hizalanmış telekop aksı, gerçek kutup noktasının doğusunda seçilmiş demektir. Kundak, ayar vidaları ile bir miktar batıya alınarak kontole devam edilir.
Tersine, eğer yıldız yukarı (kuzey yönüne) dogru kayıyorsa, gerçek kutup, fazla batıda alınmış demektir. Bu durumda, ayak ayarı bir miktar doğuya kaydırılır. Ta ki yıldız, gözmercegi çizgisi üzerinde en az 5 dakika kaymadan kalabilene kadar.
Sonra kuzey-güney yönündeki kaymaya bakılır. Bunun için doğuda, ufkun yaklaşık 20 derece üzerinde ve gök ekvatoruna yakın (tercihen kuzeyinde) bir yıldız seçilir, yani teleskop o tarafa yönlendirilir. Yıldız yukarı (kuzeye) kayıyorsa, teleskop ekseni, gerçek kutup noktasından daha yüksekte alınmış demektir. Ayak, ayar vidaları yardımıyla bir miktar aşağı indirilir, veya çatalayak kaması (wedge) kullanıyorsanz, eğimi azaltılır. Benzer şekilde yıldız aşağı yani güneye kayıyorsa, ayak yukarı kaldırılır, yani yer ile yaptığı açı arttırılır.
Bu konuda Türkçe yazılmış iki güzel makale var:
http://www.kalfaoglu.com/polar/
http://www.turkastro.com/ (Teleskop Dengelemesi ve Polar Align)
Ayrıca birçok ingilizce siteden, önemli ve sık başvurulanlar:
http://members.aol.com/ccdastro/drift-align.htm
http://www.arksky.org/Kochab.htm
http://www.tucsonastronomy.org/polalign.htm
http://www.astropix.com/HTML/I_ASTROP/TRACKED/POLAR.HTM
"Bunlar bana çok zor geliyor" diyorsanız ve bir de web kameranız varsa, deneme sürümünden sonra 25$’a alabileceğiniz WCS adlı bir yazılım var:
http://wcs.ruthner.at/index-en.htm
Kutup bulmada yardımcı iki çok kullanılan yazılımdan biri: PoleAlignMax
http://users.bsdwebsolutions.com/~larryweber/PoleAlignMaxDownload.htm
Diğeri: PolarFinder
Yaratıcısının sitesi çalışmıyor, ama burdan indirilebilir:
http://arnholm.org/astro/polar_alignment/index.html
Bu yazı
http://tech.groups.yahoo.com/group/turk_astro/ 471, 3051 ve 3052 nolu mesajlardan derlenmiştir.